राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय समसामयिक गतिविधि २०८३ : लोक सेवा तथा संगठित संस्था परीक्षाका लागि महत्वपूर्ण नोट्स

संगठित संस्था परीक्षा सारथि अन्तर्गत तयारी गर्ने उम्मेदवारका लागि राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय समसामयिक गतिविधि निकै महत्वपूर्ण विषय हो। परीक्षामा देशभित्र भएका महत्वपूर्ण घटना, अर्थतन्त्र, सार्वजनिक संस्थान, बजेट, खेलकुद, वातावरण, अन्तर्राष्ट्रिय घटना तथा विभिन्न राष्ट्रिय उपलब्धिसँग सम्बन्धित प्रश्नहरू सोधिन सक्छन्।

यसैलाई ध्यानमा राखेर यहाँ २०८२  का महत्वपूर्ण राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय समसामयिक गतिविधि लाई सजिलो भाषामा एकै ठाउँमा प्रस्तुत गरिएको छ। यो सामग्री लोक सेवा आयोग, संगठित संस्था, बैंकिङ तथा अन्य प्रतियोगितात्मक परीक्षाको तयारीमा उपयोगी हुन सक्छ।

नेपालका सार्वजनिक संस्थान: संक्षिप्त झलक

वार्षिक स्थिति समीक्षा २०८३ अनुसार नेपालमा विभिन्न क्षेत्रमा गरी ४५ वटा सार्वजनिक संस्थान रहेका छन्। तीमध्ये २८ वटा संस्थान नाफामा र १५ वटा संस्थान नोक्सानमा रहेका छन्। सार्वजनिक संस्थानमा कुल ३४,९५१ जना कर्मचारी कार्यरत रहेको उल्लेख छ।

• कुल सार्वजनिक संस्थान: ४५
• नाफामा रहेका संस्थान: २८
• नोक्सानमा रहेका संस्थान: १५
• कुल कार्यरत कर्मचारी: ३४,९५१
• कुल सम्पत्ति: रु. २९ खर्ब १० अर्ब १७ करोड ८ लाख
• नेपाल सरकारको कुल लगानी: रु. ७ खर्ब ३ अर्ब ९३ करोड ८८ लाख

नेपालको पहिलो सार्वजनिक संस्थान

नेपालको पहिलो संस्थानका रूपमा विराटनगर जुट मिल्स लाई लिइन्छ। यो संस्थान वि.सं. १९९३ मा स्थापना भएको हो।

सार्वजनिक संस्थानको क्षेत्रगत वर्गीकरण

सार्वजनिक संस्थानलाई सेवा, कार्य तथा प्रकृतिका आधारमा विभिन्न क्षेत्रमा वर्गीकरण गरिएको छ।

• औद्योगिक क्षेत्र: १०
• व्यापारिक क्षेत्र: ४
• सेवा क्षेत्र: ११
• सामाजिक क्षेत्र: ५
• जनोपयोगी क्षेत्र: ५
• वित्तीय क्षेत्र: १०

स्वामित्वका आधारमा २० वटा संस्थान नेपाल सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा र २५ वटा संस्थान नेपाल सरकारको अधिकांश स्वामित्वमा रहेका छन्।

सबैभन्दा धेरै कर्मचारी भएको सार्वजनिक संस्थान

कर्मचारी संख्याका आधारमा नेपाल विद्युत प्राधिकरण सबैभन्दा धेरै कर्मचारी भएको सार्वजनिक संस्थानका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। प्रमुख पाँच संस्थानमा नेपाल विद्युत प्राधिकरण, नेपाल दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, नेपाल बैंक लिमिटेड र कृषि विकास बैंक लिमिटेड रहेका छन्।

एयर इन्डिया विमान दुर्घटना

सन् २०२५ जुन १२ मा भारतको अहमदाबादमा एयर इन्डियाको Boeing 787-8 Dreamliner विमान दुर्घटनामा परेको थियो। विमान अहमदाबादबाट लण्डनका लागि उडेको केही मिनेटमै दुर्घटनामा परेको थियो।

दिइएको सामग्रीअनुसार विमानमा दुई पाइलटसहित चालक दलका १२ जना र २३० जना यात्रु गरी कुल २४२ जना सवार थिए। दुर्घटनामा २४१ जनाको मृत्यु भएको र एक जना यात्रु बाँच्न सफल भएको उल्लेख छ।

नेपालमा बिमाको पहुँच ४७.३९ प्रतिशत

नेपाल बीमा प्राधिकरणले २०८२ जेठ २३ गते सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार नेपालमा बिमाको पहुँच ४७.३९ प्रतिशत जनसंख्यामा पुगेको थियो।

यसअनुसार अझै ५३.६१ प्रतिशत नागरिक बिमाको दायरामा आउन बाँकी रहेको देखिन्छ। आ.व. २०८१/८२ मा बिमाको पहुँच ५० प्रतिशत पुर्‍याउने लक्ष्य राखिएको थियो।

आईपीएल २०२५

इन्डियन प्रिमियर लिग (IPL) २०२५ को उपाधि रोयल च्यालेन्जर्स बेंगलुरुले जितेको थियो। यो आईपीएलको १८औँ संस्करण थियो।

• सञ्चालन: सन् २०२५ मार्च २२ देखि जुन ३ सम्म
• विजेता: रोयल च्यालेन्जर्स बेंगलुरु
• उपविजेता: पञ्जाब किंग्स
• विजेताको पुरस्कार: २० करोड भारतीय रुपैयाँ
• उपविजेताको पुरस्कार: १२.५ करोड भारतीय रुपैयाँ
• फेयर प्ले अवार्ड: चेन्नई सुपर किंग्स
• सर्वाधिक रन: साइ सुदर्शन, ७५९ रन
• सर्वाधिक विकेट: प्रसिद्ध कृष्ण, २५ विकेट

मुक्तिनाथ केवलकार परियोजना

वि.सं. २०८२ जेठ २२ गते बसेको लगानी बोर्डको बैठकले मुक्तिनाथ केवलकार परियोजनाका लागि रु. ५७ अर्ब ६४ करोड लगानी स्वीकृत गरेको सामग्रीमा उल्लेख छ।

परियोजना निर्माणपछि नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा वार्षिक करिब रु. ७० अर्ब योगदान पुग्ने अनुमान गरिएको छ। परियोजनामा ४१६ वटा टावर र ७७६ वटा गोन्डला रहने उल्लेख छ।

विश्व वातावरण दिवस २०२५

हरेक वर्ष जुन ५ मा विश्व वातावरण दिवस मनाइन्छ। सन् २०२५ को मुख्य नारा “Beat Plastic Pollution” अर्थात् “प्लास्टिक प्रदूषण घटाऔँ” रहेको थियो।

संयुक्त राष्ट्रसंघीय वातावरण कार्यक्रम (UNEP) को आह्वानमा सन् १९७२ देखि हरेक वर्ष जुन ५ मा विश्व वातावरण दिवस मनाउँदै आएको छ।

नेपालमा ४० माइक्रोनभन्दा पातलो प्लास्टिक झोलाको उत्पादन, आयात, भण्डारण, बिक्री वितरण तथा प्रयोगमा रोक लगाउने व्यवस्था गरिएको छ।

नेपालमै पहिलोपटक लिंग परिवर्तनसम्बन्धी शल्यक्रिया

दिइएको सामग्रीअनुसार वि.सं. २०८२ जेठ १३ गते त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल, महाराजगञ्जमा ट्रान्सजेन्डर व्यक्तिको लिंग परिवर्तनसम्बन्धी शल्यक्रिया गरिएको थियो।

अमेरिकी चिकित्सकको सहयोगमा गरिएको उक्त शल्यक्रियामा नेपाली चिकित्सकहरूको टोली पनि सहभागी भएको उल्लेख छ। शिक्षण अस्पतालमा जेन्डर एफर्मिङ क्लिनिक स्थापना गरी नियमित सेवा सञ्चालन गर्ने तयारीसमेत गरिएको सामग्रीमा उल्लेख छ।

उपमेयर तथा उपाध्यक्षको राष्ट्रिय सम्मेलन

वि.सं. २०८२ जेठ २३ र २४ गते विराटनगरमा देशभरका स्थानीय तहका उपमेयर तथा उपाध्यक्षहरूको राष्ट्रिय सम्मेलन सम्पन्न भएको थियो। सम्मेलनले २० बुँदे विराटनगर घोषणापत्र जारी गरेको थियो।

घोषणापत्रमा स्थानीय तहबाट प्रदान गरिने सेवाहरूलाई थप जनमुखी र सेवाग्राहीमैत्री बनाउने, स्थानीय तहलाई आर्थिक रूपमा सशक्त बनाउने तथा न्यायिक समितिको कामलाई प्रभावकारी बनाउने विषयमा जोड दिइएको थियो।

गण्डकी प्रदेशको नीति तथा कार्यक्रम २०८२/८३

वि.सं. २०८२ जेठ २१ गते गण्डकी प्रदेश सरकारले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का लागि नीति तथा कार्यक्रम प्रदेश सभामा प्रस्तुत गरेको थियो।

कार्यक्रममा उत्पादन तथा उत्पादकत्व वृद्धि, रोजगारी सिर्जना, आयात प्रतिस्थापन तथा आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र निर्माणमा जोड दिइएको थियो।

यसका साथै गण्डकी प्रदेशका १० स्थानलाई विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत गर्न पहल गर्ने, प्रदेशलाई आरोग्य पर्यटनको हब बनाउने, लगानी सम्मेलन आयोजना गर्ने तथा तनहुँ र कास्कीको पुडीटारलाई औद्योगिक क्षेत्रका रूपमा विकास गर्ने विषय समेटिएका थिए।

कराँते खेलाडी एरिका गुरुङ विश्व वरियतामा २७औँ

नेपाली कराँते खेलाडी एरिका गुरुङ सन् २०२५ जुनमा जारी विश्व वरियतामा आफ्नो विधामा २७औँ स्थानमा पुगेकी थिइन्। यसअघि उनी ५०औँ स्थानमा रहेकी थिइन्।

मोरक्कोको रबातमा भएको कराँते वान प्रिमियर लिगमा महिला ६८ केजीमाथिको समूहमा कास्य पदक जितेपछि उनको विश्व वरियतामा सुधार भएको सामग्रीमा उल्लेख छ।

बंगलादेशमा शेख मुजिबुर रहमानको स्वतन्त्रता सेनानीको मान्यता रद्द

सन् २०२५ जुन ३ मा बंगलादेशमा शेख मुजिबुर रहमानसहित सन् १९७० को चुनाव जितेका चार सयभन्दा बढी राजनीतिज्ञको स्वतन्त्रता सेनानीको मान्यता रद्द गरिएको सामग्रीमा उल्लेख छ।

मुहम्मद युनुसको नेतृत्वमा रहेको अन्तरिम सरकारले सन् १९७१ को स्वतन्त्रता संग्रामसँग सम्बन्धित केही प्रमुख व्यक्तिको मान्यता पनि खारेज गरेको उल्लेख गरिएको छ।

राष्ट्रिय अनुसन्धान तथा विकास परिषद्

सरकारले राष्ट्रिय योजना आयोगअन्तर्गत राष्ट्रिय अनुसन्धान तथा विकास परिषद् स्थापना गर्ने निर्णय गरेको थियो। वि.सं. २०८२ कार्तिकभित्र परिषद् स्थापना गर्ने कार्ययोजना रहेको उल्लेख छ।

परिषद्मा नास्ट, नार्क, राष्ट्रिय स्वास्थ्य अनुसन्धान केन्द्र, राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालय, विश्वविद्यालय, नीति अनुसन्धान प्रतिष्ठान तथा निजी क्षेत्रलगायतबाट प्रतिनिधित्व रहने योजना रहेको सामग्रीमा उल्लेख गरिएको छ।

नेपालको बजेट २०८२/८३

उपप्रधान तथा अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलले वि.सं. २०८२ जेठ १५ गते आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का लागि रु. १९ खर्ब ६४ अर्ब ११ करोड को बजेट प्रस्तुत गरेका थिए।

• कुल बजेट: रु. १९ खर्ब ६४ अर्ब ११ करोड
• चालु खर्च: रु. ११ खर्ब ८० अर्ब ९८ करोड
• पुँजीगत खर्च: रु. ४ खर्ब ७ अर्ब ८९ करोड
• वित्तीय व्यवस्थापन: रु. ३ खर्ब ७५ अर्ब २४ करोड
• कुल राजस्व: रु. १३ खर्ब १५ अर्ब
• वैदेशिक अनुदान: रु. ५३ अर्ब ५८ करोड
• वैदेशिक ऋण: रु. २ खर्ब ३३ अर्ब ६६ करोड
• आन्तरिक ऋण: रु. ३ खर्ब ६२ अर्ब

बजेट २०८२/८३ का प्रमुख प्रावधान

बजेटमा आर्थिक वृद्धिदर ६ प्रतिशत पुर्‍याउने र मुद्रास्फीति ५.५ प्रतिशत मा सीमित राख्ने लक्ष्य राखिएको थियो। दुई वर्षभित्र चामलमा आत्मनिर्भर बन्न चैते धान खेती प्रवर्द्धन गर्ने कार्यक्रम पनि समेटिएको थियो।

यसैगरी एआई तथा मेसिन लर्निङका लागि एआई सेन्टर स्थापना गर्ने, हरेक प्रदेशमा रोजगारी मेला सञ्चालन गर्ने, स्टार्टअप उद्योगलाई ३ प्रतिशत ब्याजदरमा कर्जा उपलब्ध गराउनेलगायतका प्रावधान समेटिएका थिए।

शिक्षा, स्वास्थ्य, पूर्वाधार, कृषि, उद्योग तथा युवा क्षेत्रमा पनि विभिन्न बजेट विनियोजन गरिएको थियो।

प्रदेशगत आर्थिक वृद्धिदर

आ.व. २०८१/८२ को प्रारम्भिक प्रादेशिक राष्ट्रिय लेखा अनुमानअनुसार गण्डकी प्रदेशको आर्थिक वृद्धिदर सबैभन्दा धेरै ५.५१ प्रतिशत र सुदूरपश्चिम प्रदेशको सबैभन्दा कम ३.३२ प्रतिशत रहेको सामग्रीमा उल्लेख छ।

• गण्डकी: ५.५१ प्रतिशत
• बागमती: ५.१८ प्रतिशत
• कर्णाली: ४.७४ प्रतिशत
• लुम्बिनी: ४.७० प्रतिशत
• मधेश: ४.५० प्रतिशत
• कोशी: ३.३४ प्रतिशत
• सुदूरपश्चिम: ३.३२ प्रतिशत

नेपालको राष्ट्रिय औसत आर्थिक वृद्धिदर ४.६१ प्रतिशत रहेको उल्लेख छ।

जीडीपीमा प्रदेशहरूको योगदान

उपभोक्ताको मूल्यमा आधारित कुल गार्हस्थ्य उत्पादन आ.व. २०८१/८२ मा रु. ६१ खर्ब ७ अर्ब पुग्ने अनुमान गरिएको थियो। जीडीपीमा बागमती प्रदेशको योगदान सबैभन्दा धेरै रहेको सामग्रीमा उल्लेख छ।

• बागमती: ३६.५२ प्रतिशत
• कोशी: १५.९० प्रतिशत
• लुम्बिनी: १४.२३ प्रतिशत
• मधेश: १३.१६ प्रतिशत
• गण्डकी: ८.९८ प्रतिशत
• सुदूरपश्चिम: ७.०३ प्रतिशत
• कर्णाली: ४.१९ प्रतिशत

कामीरिता शेर्पाको ३१औँ सगरमाथा आरोहण

विश्वप्रसिद्ध आरोही कामीरिता शेर्पाले वि.सं. २०८२ जेठ १३ गते अर्थात् सन् २०२५ मे २७ मा ३१औँ पटक सगरमाथा आरोहण गरेका थिए।

यससँगै उनले आफ्नै नाममा रहेको सर्वाधिक सगरमाथा आरोहणको विश्व कीर्तिमानलाई थप सुधार गरेका थिए। यसअघि उनले २०८१ जेठ ९ गते ३०औँ पटक सगरमाथा आरोहण गरेका थिए।

सगरमाथा संवाद २०२५

नेपाल सरकारले पहिलोपटक आयोजना गरेको सगरमाथा संवाद २०२५ वि.सं. २०८२ जेठ २ देखि ४ गतेसम्म सञ्चालन भएको थियो। कार्यक्रमबाट २५ बुँदे सगरमाथा कार्य आह्वान जारी गरिएको थियो।

जलवायु संकटविरुद्ध विश्व समुदायलाई एकजुट हुन आह्वान गर्दै १.५ डिग्री सेल्सियसको तापक्रम सीमा कायम राख्न आवश्यक कदम चाल्नुपर्ने विषयमा जोड दिइएको थियो।

इन्टरनेसनल बुकर पुरस्कार २०२५

सन् २०२५ को इन्टरनेसनल बुकर पुरस्कार भारतीय लेखिका बानु मुस्ताक ले जितेकी थिइन्। उनले ‘Heart Lamp’ नामक लघुकथा संग्रहका लागि यो पुरस्कार प्राप्त गरेकी हुन्।

उनी बुकर पुरस्कार जित्ने कन्नड भाषाकी पहिलो साहित्यकार बनेकी सामग्रीमा उल्लेख छ। पुस्तकलाई दीपा भास्थीले अंग्रेजीमा अनुवाद गरेकी थिइन्। पुरस्कार राशि ५० हजार पाउन्ड रहेको र लेखक तथा अनुवादकबीच बराबरी बाँडिने उल्लेख छ।

नेपालमा चरा प्रजातिको संख्या ९००

वि.सं. २०८२ जेठसम्म नेपालमा चरा प्रजातिको संख्या ९०० पुगेको सामग्रीमा उल्लेख छ। ९००औँ प्रजातिका रूपमा Short-tailed Shearwater अर्थात् छोटो पुच्छ्रे समुद्री चरा रेकर्ड भएको थियो।

यो चरा सप्तरीको हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिका क्षेत्रमा रहेको कोशी बाँध जलाशयमा देखिएको उल्लेख छ।

नेपाल राष्ट्र बैंकको १८औँ गभर्नर

डा. विश्वनाथ पौडेल नेपाल राष्ट्र बैंकको १८औँ गभर्नरमा नियुक्त भएका थिए। वि.सं. २०८२ जेठ ६ गते बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले उनलाई गभर्नरमा नियुक्त गरेको सामग्रीमा उल्लेख छ।

डा. पौडेल राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्व उपाध्यक्ष पनि हुन्। उनले अमेरिकास्थित University of California, Berkeley बाट अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका छन्।

भारत विश्वको चौथो ठूलो अर्थतन्त्र

अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) को सन् २०२५ मेमा प्रकाशित प्रतिवेदनअनुसार भारत जापानलाई उछिन्दै विश्वको चौथो ठूलो अर्थतन्त्र बनेको सामग्रीमा उल्लेख छ।

प्रमुख पाँच अर्थतन्त्र यसप्रकार रहेका छन्:

1. अमेरिका
2. चीन
3. जर्मनी
4. भारत
5. जापान

नेपाल विश्व स्वास्थ्य संगठनको कार्यकारी सदस्य

सन् २०२५ मेमा नेपाल विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) को कार्यकारी सदस्य मा निर्वाचित भएको थियो। स्विट्जरल्यान्डको जेनेभामा भएको WHO को ७८औँ महासभाका क्रममा नेपाल दक्षिण–पूर्वी एसिया क्षेत्रबाट सदस्यमा चयन भएको सामग्रीमा उल्लेख छ।

नेपाल तीन वर्ष संगठनको कार्यसमितिमा रहने जानकारी दिइएको छ।

आर्थिक सर्वेक्षण २०८१/८२ का महत्वपूर्ण तथ्य

आर्थिक सर्वेक्षण २०८१/८२ अनुसार चालु आर्थिक वर्ष नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ४.६१ प्रतिशत रहने अनुमान गरिएको थियो। गत आर्थिक वर्ष यस्तो वृद्धिदर ३.६७ प्रतिशत रहेको थियो।

चालु आर्थिक वर्ष नेपालको अर्थतन्त्रको आकार रु. ६१ खर्ब ७ अर्ब पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

कृषि क्षेत्रको उत्पादन ३.२८ प्रतिशत र गैरकृषि क्षेत्रको उत्पादन ४.२८ प्रतिशतले बढ्ने अनुमान गरिएको थियो। धानको उत्पादन ४.०४ प्रतिशतले बढ्ने अनुमान गरिएको सामग्रीमा उल्लेख छ।

जीडीपीमा कृषि, उद्योग र सेवा क्षेत्रको योगदान

• कृषि क्षेत्र: २५.१६ प्रतिशत
• उद्योग क्षेत्र: १२.८३ प्रतिशत
• सेवा क्षेत्र: ६२.०१ प्रतिशत

यस तथ्यांकले नेपालको अर्थतन्त्रमा सेवा क्षेत्रको योगदान सबैभन्दा ठूलो रहेको देखाउँछ।

प्रतिव्यक्ति राष्ट्रिय आय

आर्थिक सर्वेक्षणअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा नेपालको प्रतिव्यक्ति कुल राष्ट्रिय आय १,४६७ अमेरिकी डलर रहेकोमा चालु आर्थिक वर्षमा १,५१७ अमेरिकी डलर पुग्ने अनुमान गरिएको थियो।

परीक्षाका लागि झट्ट सम्झनुपर्ने तथ्यहरू

• नेपालको पहिलो सार्वजनिक संस्थान: विराटनगर जुट मिल्स
• विराटनगर जुट मिल्स स्थापना: वि.सं. १९९३
• कुल सार्वजनिक संस्थान: ४५
• नाफामा रहेका संस्थान: २८
• नोक्सानमा रहेका संस्थान: १५
• सबैभन्दा धेरै कर्मचारी भएको संस्थान: नेपाल विद्युत प्राधिकरण
• आईपीएल २०२५ विजेता: रोयल च्यालेन्जर्स बेंगलुरु
• विश्व वातावरण दिवस: जुन ५
• विश्व वातावरण दिवस २०२५ को नारा: प्लास्टिक प्रदूषण घटाऔँ
• कामीरिता शेर्पाको सगरमाथा आरोहण: ३१औँ पटक
• नेपाल राष्ट्र बैंकको १८औँ गभर्नर: डा. विश्वनाथ पौडेल
• नेपालको आर्थिक वृद्धिदर अनुमान: ४.६१ प्रतिशत
• सबैभन्दा बढी प्रदेशगत आर्थिक वृद्धिदर: गण्डकी, ५.५१ प्रतिशत
• सबैभन्दा कम प्रदेशगत आर्थिक वृद्धिदर: सुदूरपश्चिम, ३.३२ प्रतिशत
• नेपालको अनुमानित जीडीपी: रु. ६१ खर्ब ७ अर्ब
• सन् २०२५ को इन्टरनेसनल बुकर पुरस्कार: बानु मुस्ताक
• नेपालमा रेकर्ड भएको चरा प्रजाति: ९००

निष्कर्ष

समसामयिक गतिविधि पढ्दा प्रत्येक समाचारलाई छुट्टाछुट्टै सम्झनुभन्दा त्यससँग जोडिएको मिति, व्यक्ति, स्थान, तथ्यांक, संस्था र उपलब्धि लाई सँगसँगै सम्झनु उपयोगी हुन्छ। यही कारण माथिका विषयहरूलाई परीक्षा केन्द्रित रूपमा छोटो र स्पष्ट बनाइएको छ।

संगठित संस्था परीक्षा सारथि मा यस्ता समसामयिक विषयहरूलाई नियमित रूपमा दोहोर्‍याएर पढ्दा सामान्य ज्ञान तथा समसामयिक गतिविधिबाट आउने प्रश्नको तयारी गर्न सजिलो हुन्छ।

नोट: माथिको लेख तपाईंले उपलब्ध गराउनुभएको अध्ययन सामग्रीका आधारमा तयार गरिएको हो। स्रोत सामग्रीमा रहेका तथ्यांक तथा विवरणलाई त्यही रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।